Jacqueline Marian (Jacqueline) Cramer werd op 10 april 1951 geboren te Alkmaar. Na het behalen van het diploma gymnasium-B studeerde zij in 1969-1970 filosofie aan de University of Arkansas (VS). Daarna studeerde zij biologie aan de Universiteit van Amsterdam. Zij behaalde haar doctoraal examen in 1976. In 1987 promoveerde zij aan dezelfde universiteit op een sociaal-wetenschappelijk proefschrift ‘Missio-orientation in ecology, the case of Dutch freshwater ecology'.

Mevrouw Cramer was van 1976 tot 1989 verbonden aan de Universiteit van Amsterdam als universitair docent, tot 1982 bij de afdeling Biologie en Samenleving en daarna bij de vakgroep Wetenschapsdynamica. Zij was daarna tot 1995 senior onderzoeker bij het Studiecentrum voor Technologie en Beleid (STB-TNO). Van 1990 tot 1996 was zij ook bijzonder hoogleraar milieukunde aan de Universiteit van Amsterdam, waarna zij tot 1999 als bijzonder hoogleraar milieumanagement verbonden was aan de Katholieke Universiteit Brabant.

In 1999 vestigde zij zich als zelfstandig milieuadviseur. Van 1999 tot 2005 was zij ook hoogleraar milieumanagement binnen organisaties aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en tot 2007 hoogleraar duurzaam ondernemen aan het Copernicus Instituut van de Universiteit Utrecht.

Mevrouw Cramer was onder meer kroonlid van de Sociaal-Economische Raad, lid van de Raad van Toezicht van het Wereld Natuur Fonds, van de Universiteit Maastricht en van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen, lid van de Raad voor Verkeer en Waterstaat, van de Raad voor het Milieu- en Natuuronderzoek, van de Commissie van Toezicht van het Rijksinstituut voor Milieuhygiëne en Volksgezondheid en voorzitter van het Platform Bewoners en Duurzaam Bouwen. Zij was lid van een aantal raden van commissarissen, onder andere van Shell Nederland, ASN-fondsen en van de FMO, de Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden.

Mevrouw dr. J.M. Cramer werd op 22 februari 2007 benoemd tot minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer in het vierde kabinet-Balkenende.